Fooien in Zuid-Afrika: Wat geef je, waar en waarom

Ga je op reis naar Zuid-Afrika? Dan kom je al snel in aanraking met iets wat daar heel normaal is, maar voor veel Europeanen even wennen: fooi geven is geen extraatje, maar een belangrijk deel van iemands inkomen.

In dit artikel lees je precies waar, wanneer en hoeveel fooi je hoort te geven tijdens je reis.

Waarom fooi zo belangrijk is in Zuid-Afrika

In Zuid-Afrika verdienen veel mensen in de horeca, toerisme en dienstverlening een laag basisloon. Fooien vormen daarom een essentieel onderdeel van hun salaris. Het niet geven van fooi wordt dan ook gezien als onbeleefd of respectloos, zelfs als de service goed was.

Zie fooi dus niet als een beloning, maar als onderdeel van de kosten van je reis.

Restaurant & cafés

Dit is de belangrijkste plek om fooi te geven.

• 10% is het absolute minimum
• 15% is normaal bij goede service
• 20% bij uitstekende service

In veel restaurants staat al een suggestie op de bon, maar dit is niet verplicht. Controleer ook of er niet al een service charge is toegevoegd (vooral bij groepen).

Tip: Laat de fooi niet op tafel liggen, maar geef het direct aan de ober of voeg het toe bij de kaartbetaling.

Hotels & lodges

• Hier krijgen meerdere mensen fooi voor verschillende diensten.

  Wie	Richtbedrag
  Kamermeisje	R20 – R50 per dag
  Kofferdrager	R20 per koffer
  Receptie / algemene service	R50 – R100 bij vertrek
  Ranger / gids (safari)	R100 – R200 per persoon per dag
  Tracker (safari)	R50 – R100 per persoon per dag

  Bij safari lodges staat vaak een gezamenlijke fooienbox bij de receptie.

Safari’s en tours

Gidsen leven grotendeels van fooien.

• Halve dag tour: R50 – R100 p.p.
• Hele dag tour: R100 – R200 p.p.
• Privé gids: R200+ p.p.

Parkeerwachters (Car guards)

Overal bij winkelcentra en restaurants zie je mensen die op auto’s letten. Maar is zeker geen verplichting.

• R5 – R20 is normaal

Benzinestations

In Zuid-Afrika tank je niet zelf. Een medewerker doet dit voor je.

• R5 – R10 voor tanken en ruit schoonmaken

Taxi’s & Uber

• Uber: niet verplicht, maar afronden naar boven of R10 – R20 is netjes
• Taxi/shuttle: 10%

Kappers, spa, schoonheidssalon

• Ongeveer 10%

Wat als je géén contant geld hebt?

Zorg altijd dat je wat klein Zuid-Afrikaans geld (Rand) op zak hebt. Niet iedereen kan een fooi via pin ontvangen.

Handig om standaard bij je te hebben:

• R5, R10, R20 briefjes

Wanneer géén fooi?

Bij fastfoodketens of zelfbediening is fooi niet gebruikelijk.

Tot slot

Fooien geven in Zuid-Afrika voelt in het begin misschien wat overdreven, maar je zult merken dat het daar echt het verschil maakt voor mensen. Met een relatief klein bedrag voor jou, help je iemand enorm.

Zie het als een kleine bijdrage aan de gastvrijheid waar Zuid-Afrika zo bekend om staat.